2. sep, 2014

Ha kraftige nok patroner

Finland er ein ung sjølvstendig stat. Når vi nordmenn snakkar om "firehundreårsnatta" under danskane, kan finnane slå i bordet med ei natt som var sju hundre år lang, og det i tillegg i seng med svenskane. Deretter hamna finnane under russisk tsarstyre, og mange vil truleg hevda at finnane er overstyrte av russarane framleis. Men på 1800-talet kjempa finnane mot russisk dominans, og hatet mot russerstyret vart ekstra stort rundt hundreårsskiftet 18-1900. Den russiske generalguvernøren Nikolai Bobrikov fekk i 1898 jobben med å slå ned den finske separatistrørsla, og han tok målmedvite tak i oppgåva med mange "gode" tiltak: Russisk i skulen, pressesensur og oppløysing av den finske hæren. Det vert bråk av slikt. Eugen Schauman, ein finsk adelsmann, student og aktivist, tok saka i eigne hender og ville ta livet av Bobrikov. Bobrikov gjekk kvar dag over plassen nedanfor domkyrkja (foto) til senatsbygnigen der han frå kontoret sitt gav ordre til nye russifiseringstiltak. 16.juni 1904 ville Scauman setja ein endeleg stoppar for dette. Han venta på Bobrikov utanfor kontoret hans (kor var vakta?), og fyrte av eit pistolskot mot generalguvernøren då han dukka opp. Men diverre for Schauman var det ein ynkeleg pistol han hadde skaffa seg. Krutladninga var så svak, at då kula traff ein av Bobrikov sine medaljar, gjekk den ikkje gjennom. Men Schauman gav ikkje opp. Neste skot traff ein knapp i Bobrikov si uniformsjakke, og resultatet var like dårleg sett med Schaumann sine augo. Ved det tredje forsøket traff kula beltespenna til Bobrikov, og no seig han iallefall saman - men han var framleis i live. (kor var livvaktene?) Då Schauman ikkje lukkast, ville han ta sitt eige liv - men med nervene i heilspenn  bomma han med første skotet. Endeleg, med det andre skotet han retta mot sitt eige hovud, hadde han suksess, og han døydde momentant. Det han diverre ikkje fekk oppleva, var at Bobrikov døydde nokre dagar seinare fordi det viste seg at nokre splintar frå beltespenna hadde gått inn i magen hans. Russifiseringa stansa nok ikkje med dette attentatet, men gav Scauman status som nasjonalhelt post mortem. Moral: Syt for at du har kraftige nok patroner no når hjortejakta er starta.